Elipsa narracyjna to celowa luka: opowieść pomija odcinek czasu lub akcji i przeskakuje naprzód, ufając, że widz dopowie, co zaszło w przerwie. Tniesz od uniesionej broni do cichego potem; od „wezmę cię za żonę” do papierów rozwodowych. Działa, bo umysł wypełnia luki sam, a to, co dołoży widz, bywa mocniejsze niż to, co pokazałbyś wprost. Sztuką jest wybór, co pominąć: rzecz przewidywalną (nie trzeba całego dojazdu), nieznośną (odwracasz kamerę od przemocy) albo oczywistą (sami wywnioskujemy spędzoną razem noc). Pułapka jest podwójna: z jednej strony wszystko pokazane — pokazujesz każdy łącznik, cały dojazd, każdy krok, więc opowieść puchnie od oczywistości; widzowi nie zostaje nic do dopowiedzenia. Z drugiej luka za duża — tniesz tak wiele, że przerwy nie da się przerzucić; widz nie wnioskuje, co zaszło, a skok czyta się jak brakująca scena, nie celowy przeskok. Sekret: pomijaj to, co widz pewnie dopowie — przewidywalne, nieznośne, domyślne — i zostaw tyle mostu, czytelne przed i po, by luka znaczyła, a nie była dziurą; tnij na tym, czego nie trzeba, ląduj na tym, co trzeba; ani każdy krok, ani skok w próżnię.
Wizualną intuicję daje Stworzenie Adama Michała Anioła (ok. 1512) — cała siła obrazu mieści się w przerwie między niemal stykającymi się palcami Boga i Adama; iskra przeskakuje lukę, którą domyka oko. Tym jest elipsa — to, co pominięte, dopowiada widz. To jest sedno: nie domalowuj zetknięcia palców; zostaw znaczącą lukę, a wyobraźnia widza zamknie ją mocniej niż ty.
Kanon. Elipsa ma swoją sztukę: znaczące cięcie zamiast pełnego ciągu; pomijanie tego, co przewidywalne, nieznośne lub domyślne; most czytelnego przed i po; skok, który znaczy, a nie tylko opuszcza. Dopełnia ją zdarzenie poza kadrem, jej przestrzenny brat, oraz niedopowiedzenie, czyli luka w tym, co powiedziane. Polski kanon: proza Andrzeja Stasiuka — narracja, która pomija łączniki i przeskakuje, zostawiając między obrazami przerwy, które czytelnik domyka sam.
Pięć reguł. Pierwsza: elipsa to brat zdarzenia poza kadrem — tam pomijasz miejsce zdarzenia, tu przeskakujesz czas (zobacz osobny artykuł o zdarzeniu poza kadrem). Druga: montaż to łańcuch elips — sekwencja montażowa ściska czas z samych znaczących przeskoków (zobacz osobny artykuł o sekwencji montażowej). Trzecia: luka ufa widzowi — pomijając oczywiste, pokazujesz mniej i pozwalasz dopowiedzieć (zobacz osobny artykuł o pokazywaniu zamiast mówienia). Czwarta: elipsa bywa też w słowie — przemilczenie to luka w tym, co powiedziane (zobacz osobny artykuł o niedopowiedzeniu). Piąta: klamra trzyma przeskok — środek wolno wyciąć, gdy zasiew i żniwo spinają lukę (zobacz osobny artykuł o zasiewie i żniwie).
Pytanie warsztatowe: wróć do przerwy między palcami ze Stworzenia Adama i spójrz na swoje cięcia: co pokazujesz, a co dopiero widz dopowiada? Gdzie pokazujesz za dużo oczywistości — a gdzie luka jest tak szeroka, że staje się dziurą?