Polska komedia romantyczna to nowoczesny gatunek znad Wisły — historia miłosna z komicznymi przeszkodami, często splatana z kilku wątków (świąteczny format wielu par), miejska, aspiracyjna, kręcona po transformacji dla masowej, pogodnej widowni. Odróżnia ją od komedii to, że napędza ją para i dzieląca ją przeszkoda; od komedii PRL-u — świat po przełomie, nie satyra minionej epoki. Pułapka jest podwójna: z jednej strony ckliwość bez konfliktu — stawiasz na ciepło i gwarantowane szczęśliwe zakończenie bez prawdziwej przeszkody i dowcipu: to cukier, przewidywalny i martwy: kochankowie nie mają o co walczyć; z drugiej cynizm bez ciepła — zawstydzony słodyczą gatunku zarzucasz widza ironią, aż romans traci serce: romcom, który nie wierzy w miłość, nie jest zabawny, tylko zimny. Sekret: dotrzymaj pogodnej umowy (wiemy, że się połączą), ale zasłuż na nią — prawdziwa przeszkoda, realny dowcip, postaci ze skazą i pragnieniem, w konkretnym polskim kolorycie — by ciepło wybrzmiało, a śmiech przyszedł; ani jałowy cukier, ani bezduszna kpina.
Wizualną intuicję daje Ptasia klatka Nicolasa Lancreta (XVIII w.) — fête galante, czyli „zabawa miłosna”: elegancko ubrane pary flirtują w parku, a ptasia klatka to alegoria serca uwięzionego przez uczucie. Zaloty z wdziękiem — i to jest duch komedii romantycznej. To jest sedno: para, przeszkoda i pogodna obietnica połączenia — pytanie tylko jak.
Kanon. Komedia romantyczna ma korzenie w komedii pomyłek i hollywoodzkiej tradycji gatunku: para, która się przyciąga i odpycha, przeszkoda, qui pro quo, ślubny finał. Polski kanon: po 2000 roku przyszła fala komedii romantycznych — adaptacje poczytnych powieści o zabieganej bohaterce i czarującym luzaku oraz splatane, świąteczne opowieści wielu par, których wątki krzyżują się na grudniowym śniegu. To kino aspirującej klasy średniej, świąt i rodziny — uniwersalny romans w konkretnej polskiej fakturze.
Pięć lekcji. Pierwsza: przeszkoda, nie samo uczucie — komedia romantyczna żyje przeszkodą między kochankami; to mechanizm gatunku, a polska odmiana dokłada lokalny smak (zobacz osobny artykuł o komedii romantycznej jako gatunku). Druga: to nurt polskiego humoru — czerpie z komizmu obyczajowego, ale celuje w ciepło, nie sam śmiech (zobacz osobny artykuł o polskim humorze). Trzecia: nowa komedia romantyczna, nie komedia PRL-u — to kino po transformacji, miejskie, nie satyra minionej epoki (zobacz osobny artykuł o komedii PRL-u). Czwarta: kino popularne, nie autorskie — komedia romantyczna bez wstydu gra na masową widownię, przeciwwaga dla kina autorskiego (zobacz osobny artykuł o współczesnym kinie autorskim). Piąta: dzieli widza z serialem obyczajowym — splatany format wielu par i świąteczny rytm bliskie telewizyjnemu obyczajowi (zobacz osobny artykuł o polskim serialu).
Pytanie warsztatowe: wróć do parkowych zalotów z klatką i spójrz na swoją komedię romantyczną: czy między parą stoi prawdziwa przeszkoda i iskrzy od dowcipu — czy to sam cukier ze szczęśliwym zakończeniem? I czy romans ma serce — czy schowałeś je za ironią, aż zrobiło się zimno?