Polski kanon
Polski thriller: dlaczego nam się udaje
Polski thriller od Bugajskiego do Pasikowskiego. Trzy fale gatunku, mocni autorzy, dlaczego thriller jest najmocniejszym polskim eksportem warsztatowym.
Polski kryminał: od Borewicza do Kruka
Polski kryminał: 60 lat ewolucji od kapitana Sowy po Watahę, Rojst i Kruka. Tyrmand, Krajewski, Miłoszewski. Lokalny SEO i kanon gatunkowy.
Adaptacje polskiej klasyki literackiej: od Wajdy do Hollanda
Polski kanon adaptacji literackich: Wajda, Hoffman, Has, Polański, Holland. Co działa, co nie. Wierność vs interpretacja. Warsztat polskiego scenarzysty.
Polski humor: dlaczego nie umiemy pisać komedii (i kiedy nam się udaje)
Polski humor to tragikomedia, w której śmieszy absurd systemu, a nie wymyślony gag. Dlaczego kabaret mamy świetny, a komedii filmowej ciągle brakuje.
Polski sci-fi i fantasy: od Lema do Sapkowskiego
Polski sci-fi stawia problem przed efektem. Lem, Zajdel, Dukaj i Szulkin oraz pytanie, dlaczego kino od stu lat nie nadąża za tą literaturą.
Polskie archetypy postaci: od Stańczyka do Wokulskiego
Polskie archetypy postaci trzymają się odwróconej miary sukcesu. Stańczyk, Judym, Wokulski i Dyzma oraz pułapka, w którą wpada patetyczna poza.
Polska szkoła filmowa: PWSFTviT i jej dziedzictwo
Polska szkoła filmowa to dwie rzeczy: uczelnia w Łodzi od 1948 roku i nurt filmów Wajdy, Munka i Stawińskiego, w których zakończenie znamy od pierwszej minuty.
PISF: jak działa system finansowania polskiego scenariusza
PISF dofinansowanie od kuchni: skąd instytut ma pieniądze, kto składa wniosek, czym różni się rozwój projektu od produkcji i ile to trwa, zanim tekst trafi na plan.
Polski film historyczny: pomnik kontra człowiek
Polski film historyczny zaczyna się od kłopotu: finał jest w podręczniku. Jak trzymać napięcie na znanej historii i nie zamienić bohatera w pomnik, od Krzyżaków po Chłopów.
Kino moralnego niepokoju: bohater na rozstajach sumienia
Kino moralnego niepokoju to polski nurt lat siedemdziesiątych, w którym system nie grozi, tylko podsuwa drobne ustępstwo. Zanussi, Falk, Wajda, Holland.
Polski dokument: dramaturgia rzeczywistości
Polski dokument nie jest neutralnym oknem na świat, bo ktoś wybiera bohatera, pytanie i moment. Karabasz, Fidyk, Łoziński, Drygas i etyka filmowania ludzi.
Polski film wojenny: kino klęski i moralnej dwuznaczności
Polski film wojenny opowiada o klęsce, nie o triumfie. Kanał, Eroica, Popiół i diament, W ciemności, Pokłosie i katastrofa widziana przez jeden konkretny los.
Polska animacja: sztuka ruchomego obrazu
Polska animacja od papierowej wycinanki po Oscary. Lenica, Antonisz, Rybczyński, Dumała, Twój Vincent i kino, w którym materiał mówi razem z fabułą.
Współczesne polskie kino autorskie
Polskie kino autorskie po roku dwutysięcznym: Szumowska, Smoczyńska, Skolimowski, Matuszyński, Domalewski. O autorstwie decyduje to, co wraca u twórcy film po filmie.
Polski serial telewizyjny: od Klossa do streamingu
Polski serial telewizyjny od Stawki większej niż życie po platformy. Jak odcinek robi dwie rzeczy naraz i co się dzieje, gdy scenarzysta porzuci jedną z nich.
Teatr Telewizji: polska scena na ekranie
Teatr Telewizji nie jest nagraniem spektaklu, tylko dramatem reżyserowanym dla kamery. Umowność zostaje, a zbliżenie daje twarz, jakiej nie widać z żadnego fotela.
Słuchowisko radiowe (Teatr Polskiego Radia)
Słuchowisko radiowe stawia świat z głosu, dźwięku i pauzy, a resztę dobudowuje słuchacz. Teatr Polskiego Radia zrobił z tego szkołę pisania dla samego ucha.
Komedia PRL-u (komedia peerelowska)
Komedia PRL-u brała absurd systemu i grała go zupełnie serio. Farsa dla cenzora, satyra dla widza, a zdania z tych filmów siedzą w polszczyźnie do dziś.
Polski kabaret (tradycja kabaretowa)
Polski kabaret wyrósł z literatury i wciąż z niej żyje. Skecz stoi na puencie, piosenka na rymie, a satyra działa najmocniej wtedy, gdy część zdania zostaje niedopowiedziana.
Polski western (eastern)
Polski western, czyli eastern, przeniósł pogranicze bez prawa na Ziemie Odzyskane i w Bieszczady. Co z amerykańskiego wzoru zadziałało u nas, a co trzeba było przerobić.
Polski horror (kino grozy)
Polski horror wyrósł z literatury grozy i z rachunków, których nikt nie zamknął. Dlaczego rodzimy potwór straszy tylko wtedy, gdy ma do kogoś konkretną sprawę.
Polska komedia romantyczna
Polska komedia romantyczna potrzebuje dystansu, który da się nazwać. Dlaczego gatunek nie mógł rozwinąć się w PRL i co zrobił z nim rynek po 1989 roku.
Polski film biograficzny (biopic)
Polski film biograficzny zaczyna się od zawężenia: jeden odcinek życia zamiast całej kroniki, i bohater z wadą zamiast pomnika.
Polski reportaż literacki
Polski reportaż literacki opowiada prawdziwą historię narzędziami powieści. Scena, bohater i celny detal działają tylko dopóty, dopóki nikt niczego nie dopisał.
Polski film sensacyjny i gangsterski
Polski film sensacyjny bierze energię z półświatka, ale trzyma go w ryzach konsekwencją. Jak pokazać przestępczy świat konkretem, bez laurki i bez kazania.
Polskie kino młodzieżowe (film inicjacyjny)
Polskie kino młodzieżowe rzadko opowiada o samym dorastaniu. Świat dorosłych ma tu adres: szkołę, blok, historię, która wchodzi bez pukania.
Polski film płaszcza i szpady (kino kostiumowe)
Polski film płaszcza i szpady żyje z honoru, który naprawdę kosztuje. Jak pisać przygodę w kostiumie, żeby stroje i konie nie zjadły całej fabuły.
Polska proza chłopska (wieś jako kosmos)
Polska proza chłopska mierzy czas porami roku, a człowieka robotą i ziemią. Od Reymonta po Myśliwskiego: wielkie tematy trzymają się tu konkretu.
Proza małych ojczyzn (pamięć utraconego miejsca)
Proza małych ojczyzn odbudowuje miejsce, którego już nie ma: przedwojenny Gdańsk, Lwów, galicyjskie miasteczko. Jak napisać je konkretem, a nie pocztówką.
Polski komiks (powieść graficzna)
Polski komiks od Koziołka Matołka po Thorgala: dymek, rynna i kompozycja strony, czyli jak kadr obok kadru zaczyna sam opowiadać.