Mocna obsada nie jest przypadkowym zbiorem, lecz zaprojektowaną siecią. Każdą ważną postać budujesz jako inną odpowiedź na centralny problem opowieści, tak że przeciwstawia się bohaterowi albo go odbija: antagonista to jego mroczne lustro, sojusznik ma wartość, której bohaterowi brak, postać kontrastowa pokazuje drogę nieobraną. Tak obsada oświetla bohatera, a relacje postaci grają temat. Silnik jest prosty: postacie określone w relacji do bohatera i siebie niosą więcej sensu niż wymyślone osobno. Pułapka jest podwójna. Wymyślasz każdą postać osobno, dla jej uroku, bez kontrastu — i nie oświetlają bohatera ani tematu; barwny, niepowiązany tłum to dekoracja, nie sieć. Albo robisz sieć zbyt schematyczną: każda postać jest tak czysto tezą, że przestaje być człowiekiem, a całość czyta się jak diagram. Sekret: zaprojektuj obsadę jako sieć — daj każdej postaci jasną relację do problemu bohatera (lustro, przeciwieństwo, pokusa) — ale niech zostanie pełnym, sprzecznym człowiekiem; ani luźny worek osób, ani tabela chodzących tez.
Wizualną intuicję daje Szkoła ateńska Rafaela (1509–1511) — dziesiątki filozofów, każdy w odrębnej pozie i myśli, a wszyscy w jednej przemyślanej kompozycji. Tym jest system postaci — obsada jako sieć, gdzie każda figura to inna twarz tematu, ułożona w relacji do reszty. To jest sedno: nie zbierasz solistów, tylko komponujesz układ, w którym każdy oświetla całość.
Kanon. Projektowanie obsady jako sieci to stara sztuka — od chóru i bohaterów tragedii po wielkie powieści realistyczne, gdzie każda postać to inna klasa i postawa. Zachodni warsztat zwie to siecią postaci — zespołem, gdzie każdy oświetla temat inaczej. Polski kanon: „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, gdzie bronowickie wesele staje się mikrokosmosem narodu — chłop, inteligent, poeta i widma jak Wernyhora czy Stańczyk — a każda postać to inna odpowiedź na pytanie o polską wspólnotę. To nie luźny zlepek gości, lecz sieć, w której każdy jest twarzą jednego tematu.
Pięć reguł. Pierwsza: postać kontrastowa to jeden węzeł — pojedynczy kontrast to fragment sieci (zobacz osobny artykuł o postaci kontrastowej). Druga: antagonista to mroczne lustro — przeciwnik to centralna opozycja sieci, ciemne odbicie bohatera (zobacz osobny artykuł o antagoniście). Trzecia: każdy nosi inną odpowiedź — postacie to różne warianty pragnienia i potrzeby wokół tematu (zobacz osobny artykuł o pragnieniu i potrzebie). Czwarta: sieć bez środka to zespół — bez jednego centrum układ staje się bohaterem zbiorowym (zobacz osobny artykuł o bohaterze zbiorowym). Piąta: węzły muszą być okrągłe — kontrast ma żyć w ludziach, nie w płaskich tezach (zobacz osobny artykuł o postaci okrągłej i płaskiej).
Pytanie warsztatowe: wróć do fresku Rafaela, gdzie każdy filozof to inna myśl w jednym układzie, i spójrz na swoją obsadę: czy każda ważna postać ma jasną relację do problemu bohatera — lustro, przeciwieństwo, pokusę? Czy któreś to tylko barwni soliści bez miejsca w sieci?